Η τρίτη δουλειά των Sorrowful Angels, έφερε ένα πολυδιάστατο album για το είδος του, πυροδοτώντας το ενδιαφέρον μας για μια συνέντευξη με τον Διονύση Χριστοδουλάτο. Ο frontman του συγκροτήματος μας μίλησε για τους στόχους και τις προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η μπάντα, το γεγονός που επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την ύπαρξη της έως τώρα και τα μουσικά της πλάνα. Από την κουβέντα μας δεν έλειψε και μια εκτενής ανάλυση στις βασικές πτυχές του "Remedie" αλλά και το πώς το βλέπει ο ίδιος.
Γιατί "Remedie" ;
Το "Remedie" σχηματίζεται από το Remedy και το Die, το οποίο είναι λίγο οξύμωρο, πρόκειται για ένα λογοπαίγνιο. Στο δίσκο υπάρχει μία κεντρική ιδέα, η οποία έχει να κάνει με την αυτοκαταστροφική φύση του ανθρώπου. Αναζητούμε λύσεις, προκειμένου να ξεφύγουμε από τα προβλήματά μας και όλα αυτά που μας σκοτεινιάζουν, μέσα από αμφιβόλου αποτελέσματος μεθόδους. Βρίσκουμε λύσεις που στο τέλος της ημέρας μας κάνουν κακό. Κι αυτό έχει να κάνει είτε με καταχρήσεις, είτε με εμμονές, καταπιέσεις κτλ. Νομίζουμε ότι βοηθάμε μια κατάσταση με το να μη μιλάμε, να καταπιέζουμε συναισθήματα. Και στο τέλος γινόμαστε ωρολογιακές βόμβες. Προσπαθούμε να αποφύγουμε μια θλίψη και επιστρέφουμε σ'αυτή ακόμα πιο πολύ. Ο άνθρωπος το έχει αυτό στη φύση του. Αυτό που γίνεται στο δίσκο είναι πιο πολύ μια παρατήρηση, δεν είναι ότι δίνει κάποια λύση ή κριτική.
Στίχους γράφεις εσύ. Ποιες ήταν οι πηγές έμπνευσης για το "Remedie";
Συνηθίζω να αντλώ έμπνευση από τα πάντα. Δεν φωτογραφίζω τις ιστορίες, οι οποίες μου δίνουν έναυσμα να γράψω. Υπάρχουν τραγούδια εμπνευσμένες από δύσκολες καταστάσεις, στις οποίες και άμεσα εμπλεκόμενοι μπορεί να μην έχουν καταλάβει ότι έχουν γραφτεί γι'αυτούς. Υπάρχουν κομμάτια, τα οποία είναι επηρεασμένα από ποιήματα του T.S. Elliot, τα οποία καταγράφουν τη σκέψη του ποιητή σχετικά με τη διαμόρφωση της κοινωνίας μέσα από τους παγκόσμιους πολέμους κι εγώ μεταφέρω αυτή τη σκέψη στη διαμόρφωση της κοινωνίας σήμερα, μέσα από τον «τεχνολογικό πόλεμο» που ζούμε και αποκοβόμαστε από τα πάντα. Υπάρχουν βέβαια και κομμάτια που αποτελούν μία κριτική σε αυτό που ζούμε σήμερα και στη μισαλλοδοξία που επικρατεί. Όλα τα κομμάτια αντλούν την έμπνευσή τους από πολλές και διάφορες πηγές. Θα μπορούσα να στα πω και αναλυτικά αν θες.
Ποιο κομμάτι μέσα από το "Remedie" είναι αυτό που σου αρέσει περισσότερο;
Αυτή είναι λίγο δύσκολη ερώτηση, γιατί ο δίσκος έχει αρκετά αγαπημένα κομμάτια. Θα σου πω το πιο αμφιλεγόμενο κομμάτι, το "A Question of Pride", το οποίο αρχικά δεν προοριζόταν να μπει σ'αυτό το δίσκο. Το "A Question of Pride" είναι γραμμένο αρκετά χρόνια πριν, πριν ξεκινήσουν οι Sorrowful Angels να δισκογραφούν και προοριζόταν για ένα δικό μου, προσωπικό project, το οποίο υπάρχει ακόμα στα ράφια. Για χρόνια αμφιταλαντευόμουν αν ένα μέρος αυτών των κομματιών έπρεπε να το διοχετεύσω κάπως. Δεν έχω ακόμα εγκαταλείψει το project αυτό, απλά ένιωσα ότι τώρα μπορεί να ενταχθεί το κομμάτι αυτό, που το αγαπώ πολύ. Θέλαμε η επιλογή των κομματιών να είναι τέτοια που να ακούγονται σαν ένα σύνολο και μέχρι τελευταία στιγμή ήμουν στο να μπει-να μη μπει, κολλάει-δεν κολλάει. Χαίρομαι πάρα πολύ που το συγκεκριμένο τραγούδι βρήκε τη θέση του και ακούστηκε. Το επόμενο είναι το "Resonate my Senses", το οποίο είναι από τα πιο διαφορετικά τραγούδια που έχουμε κάνει, τόσο μουσικά, όσο και φωνητικά, μιας και είναι ένα πιο μπαλαντοειδές κομμάτι και εμένα με εξέπληξε ευχάριστα όταν εν τέλει ολοκληρώθηκε.
Ο δίσκος παίζει πολύ και έντονα με τα συναισθήματα. Από εκεί που σου δημιουργεί μια ευφορία, γίνεται πιο σκοτεινός και γενικώς σε πάει από το ένα συναίσθημα στο άλλο. Πες μου την άποψή σου γι'αυτό.
Αυτό που περιγράφεις με τις συναισθηματικές μεταπτώσεις, είναι σαν να περιγράφεις τη συναισθηματική μου κατάσταση μία νορμάλ μέρα. Οπότε δεν είναι και τόσο περίεργο, γιατί μου βγαίνει έτσι. Βέβαια όταν γράφω δεν εξετάζω φόρμες, δεν υπάρχει κάποιο πλάνο, είναι κάτι που έρχεται φυσικά. Το θέμα είναι να μπορέσεις να εκφράσεις τον εαυτό σου, την ψυχολογία σου, αυτό που είσαι. Όταν γράφεις μουσική είναι σαν ψυχοθεραπεία. Στιχουργικά εκφράζεις πράγματα, που σε απασχολούν και μουσικά εκτονώνεσαι τόσο, ούτως ώστε να είναι μία κάθαρση.
Στην παρουσίαση του "Remedie" είχατε τη συμμετοχή του Σάκη Πρέκα στο "Denial" και στο "Omen". Το αποτέλεσμα ήταν πολύ ωραίο. Έχει περάσει ποτέ από το νου σου, να βάλεις κάτι στο δίσκο που θα κάνει τη διαφορά;
Αυτό που κάναμε με το Σάκη, επειδή είναι και παλιός φίλος, είναι κάτι που το έχουμε κάνει πάρα πολλές φορές και ειδικά στα πρώτα χρόνια της μπάντας. Οπότε είναι γνώριμο για εμάς. Για να το κάνουμε σε δίσκο, θα πρέπει να υπάρξει ένα κομμάτι τέτοιο που θα το ζητήσει το ίδιο. Αν χρειάζεται, θα γίνει, αλλά όχι επί τούτου.
Ωραίο εξώφυλλο! Σε εκφράζει αυτό που βλέπουμε στο εξώφυλλο;
Με τον Θέμη συνεργαζόμαστε πολλά χρόνια στο εικαστικό κομμάτι και είμαστε και συνεργάτες μουσικά και προσωπικοί φίλοι. Αυτό σε συνδυασμό με το ταλέντο του, του δίνει τη δυνατότητα να μην χρειάζεται να αναλύσουμε αυτό που θέλουμε, το μόνο που χρειάζεται είναι να ακούσει το δίσκο και να μπει στην ψυχολογία του. Ποτέ δεν μας στέλνει προσχέδιο, πάντα μας δίνει κάτι ολοκληρωμένο και αυτό είναι πολύ ωραίο και δημιουργικό να το κάνεις με έναν άνθρωπο που σε καταλαβαίνει. 9 στις 10 φορές πέφτει διάνα σε αυτό που εκφράζει ο δίσκος. Εδώ, η παρουσία της κοπέλας δεν συμβολίζει κάτι, απλά μας εισάγει στην ψυχολογία του δίσκου. Επιπλέον θέλαμε λίγο να ξεφύγουμε από το γνωστό ύφος των metal artworks. Και νομίζω ότι πετύχαμε ό,τι θέλαμε. Το εικαστικό κομμάτι είναι πολύ σημαντικό για την παρουσίαση μιας δουλειάς, οπότε ο άνθρωπος που κάνει το εικαστικό αποτελεί σχεδόν μέλος της μπάντας. Το "Remedie" είναι κάτι πολύ συγκεκριμένο, έχει χρώμα και αυτό καταφέρνει και το artwork να το μεταφέρει μέσα από το βλέμμα της κοπέλας, ένα αίσθημα απόκοσμης φθοράς.
Μετά από σχεδόν οκτώ χρόνια και τρείς δίσκους, πόσο εύκολο ήταν να κρατήσετε σταθερό το ίδιο ύφος;
Νομίζω ότι το ερώτημα είναι το αντίστροφο, πόσο εύκολο είναι να διαφοροποιείς τον ήχο σου κρατώντας τον ίδιο πυρήνα. Εμείς τουλάχιστον έτσι το εξετάζουμε. Κατ' αρχάς, υπάρχει ένας κοινός παρανομαστής μιας και εγώ είμαι ο βασικός συνθέτης των δίσκων. Σίγουρα η μουσική που γράφω έχει στόχο να μας εκφράζει σαν μπάντα, βασιζόμενη όμως πάνω σε κάποιες βασικές αρχές. Και φυσικά όσο περνάει ο καιρός νιώθουμε πιο σίγουροι και έτοιμοι να πειραματιστούμε με είδη που ούτως ή άλλως υπήρχαν στη φαρέτρα μας. Το ζητούμενό μας είναι να πηγαίνουμε ένα βήμα μπροστά κάθε φορά, να το κάνουμε πιο ενδιαφέρον και για εμάς και ελπίζω πως θα αρέσει και στον κόσμο.
Οι αλλαγές που έχουν γίνει κατά καιρούς στο line up της μπάντας φαίνεται ότι δεν σας έχουν επηρεάσει. Πως λειτουργεί η μπάντα σε αυτό το θέμα ;
Τα άτομα, τα οποία έχουν περάσει από τις τάξεις της μπάντας, δεν έχουν επιλεγεί τυχαία. Κατ' αρχάς, είναι σημαντικό να πούμε ότι το 90% των αλλαγών που έχουν γίνει, δεν έχουν γίνει λόγω προσωπικών διαφωνιών, αλλά για λόγους καθημερινότητας, χρόνου, υποχρεώσεων κτλ. Με όλους διατηρούμε καλές σχέσεις και υπάρχει μία μεγάλη οικογένεια που απαρτίζει τους Sorrowful Angels. Πάντως, όπως σου είπα προηγουμένως, κανένας δεν έχει επιλεγεί τυχαία. Μπορεί να ήταν γνωστοί μας, φίλοι ή ακόμα και οπαδοί. Δεν είναι τυχαίο ότι οι αλλαγές δεν έχουν επηρεάσει την πορεία μας. Δεν θα έμπαινε ποτέ ένα «ξένο σώμα», μόνο επειδή είναι καλός παίχτης. Το κριτήριό μας είναι διαπροσωπικό. Μία μπάντα πρέπει να είναι οικογένεια, να μπορείς να περάσεις καλά, να μπορείς να περάσεις ώρες μαζί, γιατί μερικές φορές περνάς μαζί τους περισσότερες ώρες απ'ότι με την οικογένειά σου, οπότε είναι σημαντικό να υπάρχει μια κοινή νοοτροπία, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη μουσική.
Κάθε καλλιτέχνης και κάθε μπάντα ξεκινώντας έχει κάποιους στόχους, κάποιες προκλήσεις. Εσείς έχετε αγγίξει τους δικούς σας μέχρι στιγμής ; Ποιοι είναι οι νέοι στόχοι για το μέλλον;
Σίγουρα είναι πολλές οι σκέψεις που περνάνε από το μυαλό, ενίοτε και μεγαλόπνοες. Ρεαλιστικά μιλώντας, θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό και ευλογημένο που μπορώ να γράφω και να παίζω τη μουσική μου ζωντανά. Το ζητούμενο για μένα είναι να επικοινωνώ αυτή τη μουσική με όποιο τρόπο μπορώ, όσο συχνότερα μπορώ. Αυτό δεν είναι πάντα εφικτό για δύο λόγους, ο ένας είναι οικονομικός και όσο περνάει ο καιρός φαντάζουν πιο δυσοίωνα τα πράγματα. Υπάρχει και ένας δεύτερος παράγοντας, που είναι η οικογένεια και οι υποχρεώσεις που αποκτούμε μεγαλώνοντας. Αυτό όμως δεν ήταν ποτέ πρόβλημα, ώστε να ασχοληθούμε με τη μουσική. Το πρόβλημα είναι οι δύσκολες εποχές που ζούμε. Πλέον δεν υπάρχουν εταιρείες που θα σε βοηθήσουν να κάνεις το κάτι παραπάνω, πλέον όλα γίνονται από τη μπάντα και εξαρτώνται από τις δυνάμεις τις.
Αν και ο δίσκος είναι πολύ φρέσκος, σε μουσικό επίπεδο υπάρχει στο μυαλό σου η επόμενη πρόκληση;
Φυσικά και υπάρχει. Κατ' αρχάς να πούμε ότι το "Remedie" είναι ένας δίσκος, ο οποίος γράφτηκε μέσα από ένα πλήθος 40 κομματιών. Όχι απαραίτητα, γιατί αυτά ήταν τα καλύτερα, αλλά γιατί αντικατόπτριζαν καλύτερα την προσέγγιση που θέλαμε αυτή τη στιγμή. Αφού βγήκε ο δίσκος, γράφτηκαν και άλλα κομμάτια. Μπορούμε να πούμε ότι ο επόμενος δίσκος έχει ήδη μια κατεύθυνση. Το "Remedie" και ο επόμενος δίσκος πιστεύω ότι θα έχουν μία συνοχή μεταξύ τους, γιατί εκφράζουν μία συνθετική φάση που περνάμε. Και θεωρώ ότι ο επόμενος δίσκος θα κλείσει ένα κύκλο. Οπότε η πρόκληση είναι τι θέλουμε να κάνουμε και πέραν αυτού. Έχουμε πλάνα να κάνουμε κάτι διαφορετικό, όπως π.χ. έναν ακουστικό δίσκο. Από εκεί και πέρα, η μουσική είναι απέραντη. Πάντα υπάρχουν καινούρια πράγματα που θες να κάνεις. Πρέπει συνέχεια να εξελισσόμαστε. Και αυτό που σήμερα μοιάζει καλή επιλογή, σε 2 χρόνια μπορεί να θέλουμε κάτι άλλο.
Υπάρχουν στην πορεία σας κάποια γεγονότα τόσο ζωτικής σημασίας, ώστε να είναι και ο λόγος που υπάρχετε ως μπάντα ακόμα;
Το πιο σημαντικό, κατά την προσωπική μου εκτίμηση, είναι το live με τους Paradise Lost, το 2010. Και ήταν τόσο σημαντικό, γιατί ήταν το πρώτο live που κάναμε με το σημερινό μας στήσιμο. Και ήταν και ένα στοίχημα, γιατί επιλέξαμε να παίξουμε εντελώς καινούριο υλικό, με ένα εντελώς καινούριο τρόπο και ένιωθα κι εγώ αρκετά άβολα να παίρνω μετά από τόσα χρόνια τον πρωταγωνιστικό ρόλο ως frontman της μπάντας. Αυτό ήταν ένα κομβικό σημείο, το οποίο οριοθέτησε τον τρόπο, με τον οποίο θα λειτουργούσε η μπάντα στα επόμενα χρόνια. Το επόμενο πολύ κομβικό σημείο ήταν το tour με τον Paul di Anno, το οποίο ήταν ένα μεγάλο μάθημα.
Τι μάθατε από αυτό;
Μάθαμε πώς να συνεργαζόμαστε με δύσκολους ανθρώπους. (γέλια) Βέβαια παρ'ότι ο Paul είναι δύσκολος άνθρωπος, μεταξύ μας είχαμε άριστες σχέσεις. Επίσης, παίζοντας για αρκετό καιρό τα κομμάτια on stage, υπήρξε και μια συνειδητοποίηση στον τρόπο γραφής. Κι αυτό όχι για να παίζουμε σαν τους Iron Maiden, αλλά συνειδητοποιήσαμε κάποια πράγματα που λειτουργούν on stage. Πήραμε, δηλαδή, κάποια πράγματα, χωρίς όμως να επηρεάσουν τη δική μας νοοτροπία. Από την άλλη, η μπάντα γνωρίστηκε καλύτερα και δέσαμε περισσότερο. Μπορεί να ξέρεις τον άλλο χρόνια, να ξέρεις ακριβώς πώς κινείται και τι θα κάνει, αλλά όταν μπαίνεις σε μια άγνωστη διαδικασία τον ανακαλύπτεις ξανά. Μας βοήθησε να δούμε τη δική μας μουσική με άλλο μάτι.
Θες να μου πεις για το "Immaculate Disguise";
Το "Immaculate Disguise", όπως και το "Leap of Faith" έχουν να κάνουν με σκέψεις σχετικά με τη θρησκεία, με λίγο διαφορετική προσέγγιση το καθένα. Έχει να κάνει με τη λαγνεία, αλλά Ειδομένη μέσα από μία θρησκευτική οπτική, δηλαδή τα πρέπει και τα δεν πρέπει και γιατί δεν πρέπει να ενδώσεις σε κάτι. Το serpent, το οποίο εμφανίζεται, νομίζω είναι αρκετά σαφές, συμβολίζει τον πειρασμό, ο οποίος κυριαρχεί γύρω μας. Εκεί παίρνω μία αρκετά ουδέτερη στάση, για να είμαι ειλικρινής. Κυρίως εστιάζω στο ότι θέλουμε να υποκύψουμε στον όποιο πειρασμό ή πολλές φορές, προκειμένου να μην υποκύψουμε, βρίσκουμε μια άγκυρα, όπως είναι π.χ. η θρησκεία.
Ποιο είναι το στοιχείο της μουσικής σας που θεωρείς ότι αρέσει στον κόσμο, τι είναι αυτό που ξεχωρίζει;
Αυτό δεν μπορώ να στο πω εγώ. Η μπάντα έχει κάνει τις επιλογές της με γνώμονα τα πράγματα που εμείς ακούγαμε. Δεν υπάρχει συνταγή που ακολουθούμε. Απλά θεωρώ ότι ο κόσμος που μας ακολουθεί, αντιλαμβάνεται την ψυχολογία μας. Έχουμε δοκιμάσει και έχουμε πειραματιστεί με πολλά και διαφορετικά πράγματα. Θέλω να πιστεύω ότι ένας ανοιχτόμυαλος οπαδός της metal μουσικής μπορεί σε εμάς να βρει πράγματα που του αρέσουν.
Υπάρχουν προγραμματισμένα lives για το 2016;
Αναμένονται εμφανίσεις. Κυρίως προσπαθούμε να συντονίσουμε τις εργασιακές μας υποχρεώσεις και τα προγράμματά μας. Είχαμε προγραμματίσει κάποια πράγματα για το Μάρτιο, αλλά τα capital controls μας ανέστειλαν τα σχέδια. Υπάρχει και ένα tour στον ορίζοντα, αλλά ακόμα δεν υπάρχουν συγκεκριμένες ημερομηνίες. Πάντως σίγουρα θα κάνουμε πράγματα, γιατί θέλουμε το "Remedie" να το μοιραστούμε με τον κόσμο.
Πες μας λίγα λόγια προς τους ανθρώπους που θα διαβάσουν αυτή τη συνέντευξη.
Ήταν χαρά μου και τιμή μου η συνέντευξη αυτή. Χαίρομαι για την υποστήριξη που παρέχετε στην ελληνική σκηνή, γιατί αυτή τη στιγμή έχει πολύ δυνατές μπάντες που αξίζουν την υποστήριξη του κόσμου. Ο δικός μου επίλογος είναι να ακούσει ο κόσμος το "Remedie", καθότι η μουσική πρέπει να επικοινωνείται, εμείς αυτό θέλουμε και αναζητούμε και την επικοινωνία του κόσμου μαζί μας και να μας πει τη γνώμη του. Ελπίζουμε να σας δούμε στα lives μας.
Κωνσταντίνος Κυριαζόπουλος
